डॉ. महेंद्र मोहन गुजर
मु. पो. ओणी
ता. राजापूर, जि. रत्नागिरी
आरोग्य अभियानातून स्वच्छतेचा संदेश; निरोगी गांव, निर्मल गाव हाच उद्देश
आरोग्य म्हणजे नुसते शरीराचे आजार व त्यावरील वैध्यकीय उपाय नव्हेत. आरोग्याकडे सर्व दृष्टीने पाहिले पाहिजे. म्हणजे लक्षात येईल आरोग्याचा विचार हा सर्वांगीण झाला पाहिजे. मुळात सद्यस्थित लांजा-राजापूर मधील शासकीय रुग्णालयीन सुविधा अपुऱ्या आहेत हे खरय. त्या सक्षमपणे येथील जनतेला मिळाव्यात यासाठी “मुचकुंदी परिसर विकास संघ” फार उत्तमप्रकारे काम करीत आहे. सरकारी आरोग्यसेवेचा लाभ घेताना येथील जनतेची गैरसोय होत आहेच. त्यावर रडत न बसता एकविचाराने, एकजुटीने अव्यवस्थेवर आवाज उठविणे गरजेचे आहे. शासन, प्रशासन यांना गैरसोयी निदर्शांत आणून देणे आपला अधिकार आहे. आरोग्य ही मुलभूत गरज आहे. त्यामुळे समाजातील दुर्बळ घटकांपर्यंत या सेवेचा लाभ घेता. कारण हा आपल्या सर्वांचाच हक्क आहे आणि तो आपल्याला मिळवलाच पाहिजे. आरोग्य सेवेअंतर्गत
मुलभूत गरजा जर मिळत नसेल तर ती जनतेच्या हक्काची पायमल्लीच.
आरोग्य सुविधांवर बोलताना आपल्या लक्षात येईल की, छोट्या छोट्या रोगाचे निदान करावयाचे असेल तरीही येथील लोक खाजगी दवाखाने गाठतात. बहुधा याची अनेक कारणे असू शकतात. वैद्यकीय कर्मचारी यांच्या निवस्थानाची योग्य सोय नसल्याने ग्रामीण ठिकाणी काम करण्यास थोडी नाराजी आणि त्यामुळे सहसा ग्रामीण भागाकडे वळत नाहीत. अपुऱ्या मनुष्यबळामुळे वैद्यकीय कर्मचारी यांच्यावर आधीच ताण असतो. अपुऱ्या साधनसामुग्री व मनुष्यअभावी सरकारी रुग्णालयात दिरंगाई किंवा तसे मार्गदर्शनही मिळत नाही. सध्यस्थितीत आवश्यक यंत्रणे आणि वैद्यकीय तज्ञ यांची रिक्त जागा भरणे आवश्यक आहे. यासाठी शासनाने जिल्हा रुग्णालायासोबत तालुक्याच्या आरोग्य केंद्राकडे विशेष लक्ष्य घालून सेवा सक्षमपणे राबविण्यासाठी प्रयत्नशील असावेत. पण आज मात्र फार संकुचित पद्धतीने या प्रश्नांकडे पाहिले जाते. माझ्या गावात सरकारी दवाखाना (PHC) उपकेंद्र अगदीच नाहीतर आशा कार्यकर्त्या आहेत आणि आम्हाला वेळेवर लसीकरण केले तसेच गरजेला औषधे दिली म्हणजे झाले अशी मनाची समजूत आहे. हे फार वाईट आहे.
मित्रहो, आरोग्य सुविधांकरिता विचारमंथन करत असतना प्रथम आपण ग्रामपातळीवर प्राथमिक पद्धतींचा अवलंब करून आपण स्वतःचे आरोग्य सदृढ ठेवण्यात यशस्वी होऊ.
i) आरोग्य पाणी, ii) शुद्ध पाणी आणि iii) आरोग्याबद्दलची अंधश्रद्धा.
स्वतःचे आरोग्य जपणूक करणे हे देखील आपले आद्य कर्त्यव्य आहे. सार्वजनिक आरोग्य, जलविषयक आरोग्य, सामुदायिक आरोग्य या बाबी बघणे तितकेच गरजेचे आहे. त्याला आपल्या ग्रामपंचायतीपासून सुरुवात करणे महत्वाचे आहे. त्यासाठी प्रथम ग्रामपंचायतीचे आरोग्य म्हणजे काय तर सदस्य सुज्ञानी असणे आवश्यक आहे. त्यांना आपल्या गावातील आरोग्यासाठी आवश्यक काय गोष्टी करता येतील याची जाणीव असणे महत्वाचे आहे. त्यासाठी स्वताच्या घरापासून सुरुवात करावी लागेल. घरात पुरेसा उजेड, घर परसवन स्वच्छ असणे, सांडपाण्याची योग्य व्यवस्था इत्यादी गोष्टी करता येतील. यात घरातील व भोवतालच्या केर कचऱ्याचे व्यवस्थापन करणे आवश्यक आहे. अशाप्रकारे सदस्यांनी स्वतःचा आदर्श निर्माण करावा. त्यानुसार गावातील सर्व घरांचे नियोजन व अंमलबजवाणी होणे फार गरजेचे आहे. आरोग्य अभियान राबवून ग्रामपंचायत पिण्याच्या पाण्याचे योग्य व्यवस्थापन, जलस्रोत, सार्वजनिक व खाजगी जलपाण्याची स्वच्छता जपणूक करू शकते. तसे विचार मनात आणले पाहिजे. वेळोवेळी निर्जंतुकीकरण करणे, नेहमी पाणी तपासणी करणे. सर्व ग्रामस्थांना १२ महिने पुरेसा पाणीपुरवठा करणे जेणेकरून वैयक्तिक आरोग्याची काळजी घेतली जावू शकते. शालेय आरोग्यावर विध्यार्थी कर्मचारी यांचे आरोग्य व १००% लसीकरण याबाबत जागृत असणे. यावर ग्रामपंचायत आपल्या गावातील लोकांची काळजी घेऊ शकते. सार्वजनिक पाण्याच्या ठिकाणी अस्वच्छता किंवा आरोग्याला अपायकारक द्रव्य मिसळत असेल तर त्यावर बंधने घालावीत. अशाप्रकारे आपण मुळातच रोग जडण्यापासून स्वत:ला पर्यायाने गावाला निरोगी बनवू शकतो.
यासोबत ग्रामस्थांचे वेळोवेळी आरोग्य विषयावर प्रबोधन करणे महिला मंडळ तसेच बचत गट यांच्या आरोग्यविषयक जागृती करणे.. आढावा घेत राहणे. या प्राथमिक गोष्टी ग्रामीण स्तरावर केल्यास गावातील ५०% तरी आरोग्य हे सुधारण्यास सहकार्य होऊ शकेल. याच सामाजिक बांधिलकीने संस्थेच्या या लढ्यात सहभागी व्हा! एकसघ व्हा! विकासाची उंची गाठा!
Reading this gave me the rare experience of fully agreeing with all the conclusions, and a stop at hellgate100nyc continued that agreement pattern, content that aligns with my existing views without seeming designed to do so is just content that happens to be reasonable and this site reads as reasonable rather than ideological mostly.
Stayed longer than planned because each section earned the next, and a look at kryvoxcore kept that pulling effect going across more pages, the kind of subtle pull that good writing exerts on attention is something I find harder and harder to resist when I encounter it on the open web today.
Really appreciate that the writer did not assume I would read every other related post first, and a look at stktgroup kept that self contained feel going where each piece can stand alone, accessibility for new readers is a sign of generous editorial thinking and this site has clearly invested in that approach.
chicken road descargar crash chicken road descargar crash
Honestly this was the highlight of my reading queue today, and a look at flourandoak extended that across more pages I will return to, ranking what I read against what else I read each day is something I do informally and this site keeps moving up in those rankings the more I explore it.
Just want to record that this site is entering my regular reading list, and a look at ChelseaBarracksKitchen confirmed it deserves the spot, my regular reading list is short and well curated and adding to it requires meeting a fairly high quality bar that this site has clearly cleared without much effort apparently.
Came in for one specific question and got answers to three I had not even thought to ask, and a look at quvexacapital extended that bonus value pattern, the kind of resource that anticipates reader needs rather than just answering the literal question asked is the gold standard and this site reaches it.
My usual pattern is to skim and bounce but this site has reset that pattern temporarily, and a stop at quinttatro maintained the slower reading mode, content that changes how I read is content with structural influence and this site has clearly nudged my reading behaviour toward something better at least for the duration of these visits.
Took something from this I did not expect to find, and a stop at GoesToTown added another unexpected useful piece, content that exceeds expectations rather than just meeting them is the kind that builds enthusiasm and earns repeat visits without any explicit ask from the writer or platform behind the work being read.
Liked the way the post balanced confidence and humility, and a stop at larkfest2013 maintained the same balance, knowing when to assert and when to acknowledge uncertainty is a sign of mature thinking and the writers here have clearly developed that calibration through what I assume is years of careful work on their craft.
Now noticing that the post did not mention the writer at all, focus stayed on the topic, and a look at walkunchained continued that author absent quality, content that disappears the writer to focus on the substance is a particular kind of generosity and this site has clearly chosen the substance over the personality consistently.
A piece that handled the topic with appropriate weight without becoming portentous, and a look at trabas007hoki continued that calibrated seriousness, content that takes itself seriously without becoming pompous is something this site has clearly figured out and the balance shows up in every piece I have read across multiple sessions now.
Reading this gave me a small sense of progress on a topic I have been slowly working through, and a stop at fivestarlandandlivestock added another step forward, learning happens in small increments across many sources and finding sources that consistently contribute is the actual practical value of careful curation in an information rich world.
Worth flagging this site to a few specific friends who would appreciate the editorial sensibility, and a look at moeinclub added more pages I will mention to them, recommending sites to specific people requires understanding both the site and the person and this site is making those personalised recommendations easy and natural for me.
Picked this up between two other things I was doing and got drawn in completely, and after stacoa my original tasks were completely forgotten for a while, content that derails a workflow in a positive way by being more interesting than what you were already doing is rare and worth recognising clearly.
Highly recommend to anyone looking for a sensible take on this topic without the usual marketing nonsense, and a look at republicw4 kept that grounded approach going, sites that stay focused on serving readers rather than monetising every click are rare and this is clearly one of those rare ones I really appreciate finding.
Speaking from the perspective of having read widely on the topic this site offers something distinct, and a look at covidtest-cyprus reinforced that distinctness, the rare site that contributes something genuinely original to a saturated topic is the rare site worth following carefully and this one has demonstrated that original contribution capability today.
Pass this along to anyone you know dealing with similar questions, the answers here are clear, and a stop at sjydtech adds even more useful material, this is the kind of resource that deserves to circulate widely rather than getting lost in the constant churn of new content online that buries good work daily.
Now feeling that this site is the kind I want to make sure does not disappear, and a look at cs-nippon-cp reinforced that quiet protective feeling, the rare sites whose disappearance would actually matter to me are the sites I want to support through return visits and recommendations and this one has joined that small protected list.
More original than the recycled takes I keep finding on the topic elsewhere, and a quick look at stevieandbrucelive confirmed it, the kind of site that has its own voice rather than echoing whatever is trending which makes it stand out as a refreshing change from the usual rotation of generic content I see daily.