डॉ. महेंद्र मोहन गुजर
मु. पो. ओणी
ता. राजापूर, जि. रत्नागिरी
आरोग्य अभियानातून स्वच्छतेचा संदेश; निरोगी गांव, निर्मल गाव हाच उद्देश
आरोग्य म्हणजे नुसते शरीराचे आजार व त्यावरील वैध्यकीय उपाय नव्हेत. आरोग्याकडे सर्व दृष्टीने पाहिले पाहिजे. म्हणजे लक्षात येईल आरोग्याचा विचार हा सर्वांगीण झाला पाहिजे. मुळात सद्यस्थित लांजा-राजापूर मधील शासकीय रुग्णालयीन सुविधा अपुऱ्या आहेत हे खरय. त्या सक्षमपणे येथील जनतेला मिळाव्यात यासाठी “मुचकुंदी परिसर विकास संघ” फार उत्तमप्रकारे काम करीत आहे. सरकारी आरोग्यसेवेचा लाभ घेताना येथील जनतेची गैरसोय होत आहेच. त्यावर रडत न बसता एकविचाराने, एकजुटीने अव्यवस्थेवर आवाज उठविणे गरजेचे आहे. शासन, प्रशासन यांना गैरसोयी निदर्शांत आणून देणे आपला अधिकार आहे. आरोग्य ही मुलभूत गरज आहे. त्यामुळे समाजातील दुर्बळ घटकांपर्यंत या सेवेचा लाभ घेता. कारण हा आपल्या सर्वांचाच हक्क आहे आणि तो आपल्याला मिळवलाच पाहिजे. आरोग्य सेवेअंतर्गत
मुलभूत गरजा जर मिळत नसेल तर ती जनतेच्या हक्काची पायमल्लीच.
आरोग्य सुविधांवर बोलताना आपल्या लक्षात येईल की, छोट्या छोट्या रोगाचे निदान करावयाचे असेल तरीही येथील लोक खाजगी दवाखाने गाठतात. बहुधा याची अनेक कारणे असू शकतात. वैद्यकीय कर्मचारी यांच्या निवस्थानाची योग्य सोय नसल्याने ग्रामीण ठिकाणी काम करण्यास थोडी नाराजी आणि त्यामुळे सहसा ग्रामीण भागाकडे वळत नाहीत. अपुऱ्या मनुष्यबळामुळे वैद्यकीय कर्मचारी यांच्यावर आधीच ताण असतो. अपुऱ्या साधनसामुग्री व मनुष्यअभावी सरकारी रुग्णालयात दिरंगाई किंवा तसे मार्गदर्शनही मिळत नाही. सध्यस्थितीत आवश्यक यंत्रणे आणि वैद्यकीय तज्ञ यांची रिक्त जागा भरणे आवश्यक आहे. यासाठी शासनाने जिल्हा रुग्णालायासोबत तालुक्याच्या आरोग्य केंद्राकडे विशेष लक्ष्य घालून सेवा सक्षमपणे राबविण्यासाठी प्रयत्नशील असावेत. पण आज मात्र फार संकुचित पद्धतीने या प्रश्नांकडे पाहिले जाते. माझ्या गावात सरकारी दवाखाना (PHC) उपकेंद्र अगदीच नाहीतर आशा कार्यकर्त्या आहेत आणि आम्हाला वेळेवर लसीकरण केले तसेच गरजेला औषधे दिली म्हणजे झाले अशी मनाची समजूत आहे. हे फार वाईट आहे.
मित्रहो, आरोग्य सुविधांकरिता विचारमंथन करत असतना प्रथम आपण ग्रामपातळीवर प्राथमिक पद्धतींचा अवलंब करून आपण स्वतःचे आरोग्य सदृढ ठेवण्यात यशस्वी होऊ.
i) आरोग्य पाणी, ii) शुद्ध पाणी आणि iii) आरोग्याबद्दलची अंधश्रद्धा.
स्वतःचे आरोग्य जपणूक करणे हे देखील आपले आद्य कर्त्यव्य आहे. सार्वजनिक आरोग्य, जलविषयक आरोग्य, सामुदायिक आरोग्य या बाबी बघणे तितकेच गरजेचे आहे. त्याला आपल्या ग्रामपंचायतीपासून सुरुवात करणे महत्वाचे आहे. त्यासाठी प्रथम ग्रामपंचायतीचे आरोग्य म्हणजे काय तर सदस्य सुज्ञानी असणे आवश्यक आहे. त्यांना आपल्या गावातील आरोग्यासाठी आवश्यक काय गोष्टी करता येतील याची जाणीव असणे महत्वाचे आहे. त्यासाठी स्वताच्या घरापासून सुरुवात करावी लागेल. घरात पुरेसा उजेड, घर परसवन स्वच्छ असणे, सांडपाण्याची योग्य व्यवस्था इत्यादी गोष्टी करता येतील. यात घरातील व भोवतालच्या केर कचऱ्याचे व्यवस्थापन करणे आवश्यक आहे. अशाप्रकारे सदस्यांनी स्वतःचा आदर्श निर्माण करावा. त्यानुसार गावातील सर्व घरांचे नियोजन व अंमलबजवाणी होणे फार गरजेचे आहे. आरोग्य अभियान राबवून ग्रामपंचायत पिण्याच्या पाण्याचे योग्य व्यवस्थापन, जलस्रोत, सार्वजनिक व खाजगी जलपाण्याची स्वच्छता जपणूक करू शकते. तसे विचार मनात आणले पाहिजे. वेळोवेळी निर्जंतुकीकरण करणे, नेहमी पाणी तपासणी करणे. सर्व ग्रामस्थांना १२ महिने पुरेसा पाणीपुरवठा करणे जेणेकरून वैयक्तिक आरोग्याची काळजी घेतली जावू शकते. शालेय आरोग्यावर विध्यार्थी कर्मचारी यांचे आरोग्य व १००% लसीकरण याबाबत जागृत असणे. यावर ग्रामपंचायत आपल्या गावातील लोकांची काळजी घेऊ शकते. सार्वजनिक पाण्याच्या ठिकाणी अस्वच्छता किंवा आरोग्याला अपायकारक द्रव्य मिसळत असेल तर त्यावर बंधने घालावीत. अशाप्रकारे आपण मुळातच रोग जडण्यापासून स्वत:ला पर्यायाने गावाला निरोगी बनवू शकतो.
यासोबत ग्रामस्थांचे वेळोवेळी आरोग्य विषयावर प्रबोधन करणे महिला मंडळ तसेच बचत गट यांच्या आरोग्यविषयक जागृती करणे.. आढावा घेत राहणे. या प्राथमिक गोष्टी ग्रामीण स्तरावर केल्यास गावातील ५०% तरी आरोग्य हे सुधारण्यास सहकार्य होऊ शकेल. याच सामाजिक बांधिलकीने संस्थेच्या या लढ्यात सहभागी व्हा! एकसघ व्हा! विकासाची उंची गाठा!
Appreciate the practical examples, they made the abstract points easier to grasp, and a stop at blog33never added more of the same, this site clearly understands that real examples beat empty theory every single time which is the mark of a writer who knows their audience well and respects their time.
Reading this on a slow Sunday and finding it perfectly suited to a slow Sunday read, and a quick stop at northspireemporium kept the same gentle pace, content that fits the mood of the moment is something I notice and remember and this site has the kind of pace that suits relaxed reading sessions especially well.
Felt this in a way I cannot quite explain, the topic just hit different here, and a stop at pointpath continued in that vein, sometimes you find a site whose perspective lines up with how you have been thinking and reading their work feels like a small relief which I appreciated more than I expected.
A piece that read as the work of someone who reads carefully themselves, and a look at helioflow continued that informed feel, writers who are also serious readers produce work with a different quality and this site reads as the product of someone steeped in good writing rather than just generating content for an audience.
Looking forward to seeing what gets published next month, and a look at blog33memorys extended that anticipation across the broader site, finding myself looking forward to a sites future content rather than just consuming its existing content is a stronger commitment level than I usually reach with new finds and this site triggered that.
On reflection this is the kind of writing that improves my taste for what is possible in the format, and a look at quasarcloud continued raising that bar, content that elevates my expectations rather than lowering them is doing important work in calibrating my standards and this site is participating in that elevation reliably.
Thanks for a post that does not try to be funny when it is not the moment for it, and a stop at fluentform maintained the same appropriate seriousness, knowing when humour helps and when it just signals desperation for engagement is a sign of editorial maturity that many blogs have not developed yet.
Now considering writing a longer note about the post somewhere, and a look at iconflow added more material for that note, content that prompts me to write rather than just consume is content with generative energy and this site is producing that generative effect for me at a higher rate than most sources.
Speaking as someone who reads a lot on this topic this site has earned a high position in my source rankings, and a stop at 5-g reinforced that ranking, the informal ranking of sources for a topic is something I maintain mentally and this site has moved into the upper portion of those rankings clearly.
The structure of the post made it easy to follow without losing track of where I was, and a look at blog33behavior kept the same logical flow going, this site clearly understands that organisation is half the battle in keeping readers engaged from the first line to the last across any kind of post.
Beyond the immediate post itself the editorial sensibility behind the site is what struck me, and a stop at blog44hits continued displaying that sensibility, content that reveals editorial choices through accumulated reading is content with structural quality and this site has clearly developed an underlying approach worth identifying through multiple sessions of reading.
Came away with a slightly better mental model of the topic than I started with, and a stop at optiorder sharpened that further, content that improves the reader thinking apparatus rather than just dumping facts into it is the rare kind I genuinely value and seek out when I have time to read carefully.
Thanks for a post that does not try to be funny when it is not the moment for it, and a stop at joltcloud maintained the same appropriate seriousness, knowing when humour helps and when it just signals desperation for engagement is a sign of editorial maturity that many blogs have not developed yet.
Здорова, народ Близкий человек уже несколько дней в запое Родственники не знают что делать Нужен врач прямо сейчас Короче, только это реально спасло — услуги нарколога на дому профессионально Дал рекомендации и успокоил семью В общем, жмите чтобы сохранить — платный нарколог на дом платный нарколог на дом Звоните прямо сейчас Перешлите тем кто в такой же ситуации
Люди помогите советом Брат снова сорвался Родственники не знают что делать Нужен врач прямо сейчас Короче, только это реально спасло — нарколог на дом краснодар с опытом Дал рекомендации и успокоил семью В общем, вся инфа по ссылке — доктор нарколог на дом доктор нарколог на дом Звоните прямо сейчас Перешлите тем кто в такой же ситуации
Now saved this in a way that I will actually find again rather than the casual bookmark approach, and a stop at risereach earned the same careful saving, organising my reading bookmarks so that high quality sources rise to the top is something I should do more of and this site triggered that organisation today.
Liked how the post handled an objection I was forming as I read, and a stop at blog44futures similarly anticipated where my thinking was going next, the rare writer who can predict reader concerns and address them in advance is doing something most online content fails to do despite that being basic editorial work.
Came in expecting another generic take and got something with actual character instead, and a look at horizonanchor carried that personality forward, finding a distinct voice on a saturated topic is impressive and worth pointing out when it happens because most sites end up sounding identical to their nearest competitors quickly.
Now feeling the post has earned a proper recommendation rather than a casual mention, and a stop at brightbuild reinforced the recommendation strength, the difference between mentioning and recommending is a small editorial distinction I observe in my own conversations and this site has earned the upgraded recommendation level from me confidently today.
Reading this gave me a small sense of progress on a topic I have been slowly working through, and a stop at focuspowersmovement added another step forward, learning happens in small increments across many sources and finding sources that consistently contribute is the actual practical value of careful curation in an information rich world.