डॉ. महेंद्र मोहन गुजर
मु. पो. ओणी
ता. राजापूर, जि. रत्नागिरी
आरोग्य अभियानातून स्वच्छतेचा संदेश; निरोगी गांव, निर्मल गाव हाच उद्देश
आरोग्य म्हणजे नुसते शरीराचे आजार व त्यावरील वैध्यकीय उपाय नव्हेत. आरोग्याकडे सर्व दृष्टीने पाहिले पाहिजे. म्हणजे लक्षात येईल आरोग्याचा विचार हा सर्वांगीण झाला पाहिजे. मुळात सद्यस्थित लांजा-राजापूर मधील शासकीय रुग्णालयीन सुविधा अपुऱ्या आहेत हे खरय. त्या सक्षमपणे येथील जनतेला मिळाव्यात यासाठी “मुचकुंदी परिसर विकास संघ” फार उत्तमप्रकारे काम करीत आहे. सरकारी आरोग्यसेवेचा लाभ घेताना येथील जनतेची गैरसोय होत आहेच. त्यावर रडत न बसता एकविचाराने, एकजुटीने अव्यवस्थेवर आवाज उठविणे गरजेचे आहे. शासन, प्रशासन यांना गैरसोयी निदर्शांत आणून देणे आपला अधिकार आहे. आरोग्य ही मुलभूत गरज आहे. त्यामुळे समाजातील दुर्बळ घटकांपर्यंत या सेवेचा लाभ घेता. कारण हा आपल्या सर्वांचाच हक्क आहे आणि तो आपल्याला मिळवलाच पाहिजे. आरोग्य सेवेअंतर्गत
मुलभूत गरजा जर मिळत नसेल तर ती जनतेच्या हक्काची पायमल्लीच.
आरोग्य सुविधांवर बोलताना आपल्या लक्षात येईल की, छोट्या छोट्या रोगाचे निदान करावयाचे असेल तरीही येथील लोक खाजगी दवाखाने गाठतात. बहुधा याची अनेक कारणे असू शकतात. वैद्यकीय कर्मचारी यांच्या निवस्थानाची योग्य सोय नसल्याने ग्रामीण ठिकाणी काम करण्यास थोडी नाराजी आणि त्यामुळे सहसा ग्रामीण भागाकडे वळत नाहीत. अपुऱ्या मनुष्यबळामुळे वैद्यकीय कर्मचारी यांच्यावर आधीच ताण असतो. अपुऱ्या साधनसामुग्री व मनुष्यअभावी सरकारी रुग्णालयात दिरंगाई किंवा तसे मार्गदर्शनही मिळत नाही. सध्यस्थितीत आवश्यक यंत्रणे आणि वैद्यकीय तज्ञ यांची रिक्त जागा भरणे आवश्यक आहे. यासाठी शासनाने जिल्हा रुग्णालायासोबत तालुक्याच्या आरोग्य केंद्राकडे विशेष लक्ष्य घालून सेवा सक्षमपणे राबविण्यासाठी प्रयत्नशील असावेत. पण आज मात्र फार संकुचित पद्धतीने या प्रश्नांकडे पाहिले जाते. माझ्या गावात सरकारी दवाखाना (PHC) उपकेंद्र अगदीच नाहीतर आशा कार्यकर्त्या आहेत आणि आम्हाला वेळेवर लसीकरण केले तसेच गरजेला औषधे दिली म्हणजे झाले अशी मनाची समजूत आहे. हे फार वाईट आहे.
मित्रहो, आरोग्य सुविधांकरिता विचारमंथन करत असतना प्रथम आपण ग्रामपातळीवर प्राथमिक पद्धतींचा अवलंब करून आपण स्वतःचे आरोग्य सदृढ ठेवण्यात यशस्वी होऊ.
i) आरोग्य पाणी, ii) शुद्ध पाणी आणि iii) आरोग्याबद्दलची अंधश्रद्धा.
स्वतःचे आरोग्य जपणूक करणे हे देखील आपले आद्य कर्त्यव्य आहे. सार्वजनिक आरोग्य, जलविषयक आरोग्य, सामुदायिक आरोग्य या बाबी बघणे तितकेच गरजेचे आहे. त्याला आपल्या ग्रामपंचायतीपासून सुरुवात करणे महत्वाचे आहे. त्यासाठी प्रथम ग्रामपंचायतीचे आरोग्य म्हणजे काय तर सदस्य सुज्ञानी असणे आवश्यक आहे. त्यांना आपल्या गावातील आरोग्यासाठी आवश्यक काय गोष्टी करता येतील याची जाणीव असणे महत्वाचे आहे. त्यासाठी स्वताच्या घरापासून सुरुवात करावी लागेल. घरात पुरेसा उजेड, घर परसवन स्वच्छ असणे, सांडपाण्याची योग्य व्यवस्था इत्यादी गोष्टी करता येतील. यात घरातील व भोवतालच्या केर कचऱ्याचे व्यवस्थापन करणे आवश्यक आहे. अशाप्रकारे सदस्यांनी स्वतःचा आदर्श निर्माण करावा. त्यानुसार गावातील सर्व घरांचे नियोजन व अंमलबजवाणी होणे फार गरजेचे आहे. आरोग्य अभियान राबवून ग्रामपंचायत पिण्याच्या पाण्याचे योग्य व्यवस्थापन, जलस्रोत, सार्वजनिक व खाजगी जलपाण्याची स्वच्छता जपणूक करू शकते. तसे विचार मनात आणले पाहिजे. वेळोवेळी निर्जंतुकीकरण करणे, नेहमी पाणी तपासणी करणे. सर्व ग्रामस्थांना १२ महिने पुरेसा पाणीपुरवठा करणे जेणेकरून वैयक्तिक आरोग्याची काळजी घेतली जावू शकते. शालेय आरोग्यावर विध्यार्थी कर्मचारी यांचे आरोग्य व १००% लसीकरण याबाबत जागृत असणे. यावर ग्रामपंचायत आपल्या गावातील लोकांची काळजी घेऊ शकते. सार्वजनिक पाण्याच्या ठिकाणी अस्वच्छता किंवा आरोग्याला अपायकारक द्रव्य मिसळत असेल तर त्यावर बंधने घालावीत. अशाप्रकारे आपण मुळातच रोग जडण्यापासून स्वत:ला पर्यायाने गावाला निरोगी बनवू शकतो.
यासोबत ग्रामस्थांचे वेळोवेळी आरोग्य विषयावर प्रबोधन करणे महिला मंडळ तसेच बचत गट यांच्या आरोग्यविषयक जागृती करणे.. आढावा घेत राहणे. या प्राथमिक गोष्टी ग्रामीण स्तरावर केल्यास गावातील ५०% तरी आरोग्य हे सुधारण्यास सहकार्य होऊ शकेल. याच सामाजिक बांधिलकीने संस्थेच्या या लढ्यात सहभागी व्हा! एकसघ व्हा! विकासाची उंची गाठा!
Found this through a search that was generic enough I did not expect quality results, and a look at lotusloft continued the surprisingly good experience, search engines occasionally still surface excellent independent content if you scroll past the obvious paid and high authority results which is reassuring to remember sometimes.
Considered against the flood of similar content this one stands apart in important ways, and a stop at softregal extended that distinctive feel, sites that find their own corner of a crowded topic and stay there are sites worth following and this one has clearly carved out its own space and committed to defending it carefully.
Quality writing that respects the reader’s intelligence without overloading them, and a quick look at dlinkden reflected that approach, a balanced thoughtful site that earns trust by being consistent rather than by shouting about how trustworthy it is which is the usual approach online sadly across most content categories.
The depth of coverage felt about right for the format, neither shallow nor overwhelming, and a look at everaisle kept that calibration going, getting the depth right for blog format is genuinely difficult because too shallow loses experts and too deep loses beginners but this site nailed it nicely which I really do appreciate.
Loved the writing voice here, friendly without being fake and confident without being arrogant, and a stop at wordwarehouse carried the same tone forward, the kind of personality that makes a reader feel welcome rather than lectured at which is a balance plenty of writers struggle to find no matter how long they have been at it.
Reading this gave me a quiet moment of intellectual pleasure that I had not been expecting, and a stop at designdriftwood extended that pleasure across more pages, the unexpected reward of stumbling into careful writing is one of the small ongoing pleasures of reading the open web and this site is delivering it reliably.
This one is staying open in a tab for the rest of the day so I can come back and re read certain parts, and a look at printablepulse suggests I will be doing the same with a few more pages here too, this is going to be a deep dive over the coming hours.
Closed several other tabs to focus on this one as I read, and a stop at breakfastbay held my undivided attention the same way, content that earns full focus in an attention environment full of competing pulls is content doing something genuinely well and the team behind it deserves recognition for that achievement consistently.
Top quality material, deserves more attention than it probably gets, and a look at shipshapesolutions reflected the same effort across the site, a hidden gem in the modern web where most attention goes to whoever shouts loudest rather than whoever actually delivers the best content for their readers without much marketing fanfare.
Picked a single sentence from this post to remember, and a look at financefjord gave me another to keep, content that produces memorable lines is doing more than just transferring information and the small selection of sentences I keep from each reading session is one of the actual returns I get from reading carefully.
Liked that the post left some questions open rather than pretending to settle everything, and a stop at spookysupply continued that intellectual honesty, content that respects the limits of its own claims is more trustworthy than content that overreaches and this site has clearly figured out which positions it can defend confidently.
Liked the natural conversational tone throughout, never stiff and never overly casual either, and a stop at willowvend kept that comfortable middle ground going, finding a tone that respects the reader without becoming distant or overly familiar is harder than it sounds and this site nails that balance consistently across many different pieces.
Following the post through to the end without my attention drifting once, and a look at chromecentral earned the same uninterrupted attention, content that holds attention without manipulating it is content with substantive pull and this site has demonstrated that substantive pull across multiple pieces in a single reading session reliably here today.
Pleasant surprise, the post delivered more than the headline promised, and a stop at spicecraftshop continued that pattern of under promising and over delivering, the rarest combination on the modern web where most content does the opposite by promising the world and delivering thin recycled summaries instead each time you click on something interesting.
Better signal to noise ratio than most places I check on this kind of topic, and a look at comiccradle kept that going, every paragraph here carries something worth reading rather than padding out the page to hit some arbitrary length target that search engines reward but readers ignore as soon as they notice it.
Started thinking about my own writing differently after reading, and a look at goldgraph continued that reflective effect, content that influences how I work rather than just informing what I know is content with the highest kind of impact and this site has triggered some of that reflective influence today on me.
However measured this site clears the bar I set for sites I take seriously, and a stop at stablesupply continued clearing that bar, the metrics I use for site quality are admittedly informal but they are consistent and this site has cleared them on multiple measurements across multiple visits which is meaningful for my evaluation.
Glad I gave this a chance instead of bouncing on the headline, and after kitchenkite I was certain I had made the right call, snap judgements based on titles miss a lot of good content and this is a reminder to slow down and check things out before scrolling past in a hurry.
Probably worth setting aside a longer block to read more carefully than I can right now, and a stop at zestycrate confirmed the longer block plan, the impulse to schedule dedicated time for a sites archive is itself a measure of trust and this site has earned that scheduling impulse from me clearly today actually.
Picked this up while looking for something else and ended up reading every paragraph because it was actually informative, and after stockstack I was sure I would come back, that does not happen often when most sites bury the useful parts under endless ads and pop ups today and across most categories online.